limbo citizen

in samenwerking met Lillian Dam Bracia, Ivo Koolen en Peter Verkooijen.

limbo citizen – 2015 tot heden

Limbo Citizen is een interactieve ‘walkthrough’ documentaire waarin het verhaal van vier migranten wordt verteld. Als bezoeker ervaar je het vacuüm waar mensen in terechtkomen als ze hun geboorteland verlaten om in Europa een nieuw bestaan op te bouwen. Je dwaalt door de installatie met een ID-kaart van een van de vier personages en een hoofdtelefoon. Elke ruimte in de installatie bevat een aantal stukken verhaal (en in sommige ruimtes ook beeld) die getriggerd worden met de pas (nfc). Op deze manier ontdek je langzaam het verhaal van een van de vier personages.

De teaser is hierboven te zien (of hier voor mobiel en fullscreen)

het idee

Limbo Citizen is het resultaat van de samenwerking met Lillian Dam Bracia (antropologe) die begon bij onze deelname aan het programma ‘Camera Interactiva’. Het doel van dit programma was middels interdisciplinaire samenwerking een interactief project ontwikkelen, binnen het thema burgerschap.

          We hebben ons laten inspireren door de situatie waar Lillian zich op dat moment in bevond. Lillian is Braziliaanse en was op dat moment net afgestudeerd. Dit betekende dat na drie maanden haar studievisum zou aflopen. De opties die ze had om haar verblijfsvergunning te verlengen, waren erg beperkt en dit zorgde voor een benarde situatie. Deze situatie hebben we ‘Limbo’ genoemd.

          Om dit gegeven verder te onderzoeken, hebben we migranten in verschillende situaties geïnterviewd. In deze interviews kwam naar voren dat de problemen die zij ervaren, vaak onzichtbaar zijn voor mensen in hun nieuwe omgeving. Deze mensen, vaak autochtoon, genieten veel privileges en realiseren zich dit soms pas wanneer ze in aanraking komen met migranten die deze privileges niet hebben. Het doel van de installatie is dan ook het vertalen van ervaringen van migranten in ‘limbo’ naar een vertelling, waarin deze problematiek invoelbaar wordt voor de bezoeker.

Voor het volledige onderzoek, zie hier de rapportage.

de ruimtelijke vorm

Een belangrijk kenmerk van limbo dat veroorzaakt wordt door het ontberen van een paspoort van een EU-lidstaat, is het gevoel vast te zitten in een situatie. Er is wel beweegruimte, maar legale restricties belemmeren de persoon in kwestie om deel te nemen aan de samenleving. Het ‘vast zitten in een situatie’ in combinatie met ‘beweegruimte’ is vertaald naar een ruimtelijke vorm, waar alle ruimtes op elkaar lijken en waar bezoekers door kunnen dwalen. De web-achtige structuur van de installatie is naar analogie van de bureaucratie die deze vorm van Limbo veroorzaakt /  in stand houdt.

De indeling van de ruimte is gebaseerd op de term ‘rite de passage’ van Arnold van Gennep. Kort gezegd houdt dit de overgang van de ene status, naar een andere status in. Van Gennep heeft deze transitie in drie fasen opgedeeld. De drie fasen (afscheiding, liminaliteit en re-integratie) zijn te zien op de plattegrond in de afbeelding hieronder. De lijnen die te zien zijn in het bovenaanzicht, zijn de verhaallijnen die gekoppeld zijn aan de ID-kaarten. Op deze manier beweegt de bezoeker zich door de installatie zoals de migranten in het verhaal de drie fasen doorlopen.

het materiaal

Uit de interviews kwam naar voren dat mensen die zich in deze vorm van limbo bevinden, vaak minder zichtbaar zijn. Ze trekken zich vaak terug en hebben moeite deel te nemen aan de samenleving. Mensen in limbo, bewegen zich als het ware als schimmen door een ruimte. Ze zijn fysiek aanwezig, maar hebben geen herkenbare identiteit. Na verschillende materiaal experimenten, is er gekozen voor het gebruik van een enigszins doorschijnend doek. Als men van buitenaf de installatie bekijkt, zien ze de bezoekers als schimmen door de ruimte bewegen en dit heeft omgekeerd hetzelfde effect.  

de interactie

De installatie zelf kan, zoals hierboven beschreven, de fysieke ruimte vormen die iemand in limbo ervaart en de interactie kan vervolgens de bezoeker belemmeren in de voortgang van het verhaal. Bij binnenkomst krijgt de bezoeker een hoofdtelefoon en een ID-kaart met rfid-tag erin. De installatie bestaat uit 14 ruimtes met daarin 15 rfid-scanners, 4 beamers, 2 dia projectoren en 7 lampen. Per ID-kaart, zijn er ongeveer 6 rfid-scanners die een stuk verhaal van het personage triggeren (audio, video of licht). De overige rfid-scanners triggeren audio die de bezoeker duidelijk maakt dat hij hier niet hoort te zijn. Op deze manier wordt de belemmering niet alleen omschreven, maar is het ook invoelbaar door de vorm.